Agham 3 — Banghay ng Kurso
Kurikulum ng MATATAG · Unang Yugtong Susi · Taong Panuruan 2026–2027
| Larangan ng Pagkatuto | Agham |
| Baitang | Baitang 3 |
| Yugtong Susi | Unang Yugtong Susi (Kindergarten hanggang Baitang 3) |
| Oras na Inilaan | 45 minuto araw-araw · 5 araw sa isang linggo · 3 termino |
| Kinakailangang Nauna | Walang kursong Agham sa Baitang 1 at 2 — tingnan ang §1 |
| Batayang Kurikulum | Kurikulum ng MATATAG K hanggang 10 (DepEd, Agosto 2023) |
| Batayang Kalendaryo | DO Blg. 009, s. 2026 — kalendaryong tatlong termino |
| Batayan ng Pagtataya | DO Blg. 015, s. 2026 — binagong pagtataya at pagmamarka |
| Wikang Panturo | Filipino — huling taon ng MTB-MLE |
Ang taong panuruang may tatlong termino
Mula sa TP 2026–2027, tatlong termino ang taong panuruan at hindi apat na markahan.
| Termino | Buwan | Linggo |
|---|---|---|
| Unang Termino | Hunyo – Setyembre | 1 – 11 |
| Ikalawang Termino | Setyembre – Disyembre | 12 – 22 |
| Ikatlong Termino | Enero – Abril | 23 – 33 |
Nauna ang gabay sa kurikulum kaysa sa kalendaryong ito at apat na markahan pa rin ang paghahati nito ng nilalaman. Hindi nagbago ang mga kasanayan — ang lalagyan lamang ang lumipat. Iniingatan ng §4 ang sariling paghahati ng gabay sa markahan, at ipinapakita ng §5 kung paano kasya ang apat na markahan sa tatlong termino.
1. Paglalarawan ng Kurso
Ang Agham 3 ang unang kursong Agham sa buong K hanggang 10. Sinasabi mismo ng gabay sa kurikulum na ang nilalamang pang-agham para sa Kindergarten hanggang Baitang 2 ay bahagi ng ibang kurikulum — ng Ingles at ng Matematika — at hindi kasama sa kurikulum ng Agham. Kaya walang Agham 1 at walang Agham 2, ngunit hindi ito nangangahulugang wala silang natutuhan. May dala silang kaalaman na hindi ipinapakita ng gabay na ito.
Sa taong ito, natututo ang mag-aaral na magmasid, manghula, at sumukat — at higit sa lahat, na magkaiba ang tatlong ito. Inaalam nila ang katangian ng mga materyales sa paligid nila; ang pagkakaiba ng may buhay at walang buhay; ang mga bagay na naguudyok sa paggalaw; at ang panahon, ang araw, ang buwan at ang mga bituin sa langit.
Nakaangkla ang lahat sa kapaligiran ng bata: ang bato sa daan, ang gulay sa hardin, ang ulan sa bubong, ang anino sa hapon. Inaasahang ipapaliwanag nila nang malakas ang kanilang iniisip, hindi lamang magbibigay ng sagot. Ito ang huling taon ng MTB-MLE, kaya lahat ng kagamitan dito ay nasa Filipino.
2. Pamantayan sa Baitang
Salin sa Filipino ng Pamantayan sa Baitang 3 mula sa Gabay sa Kurikulum ng Agham ng MATATAG
(DepEd, Agosto 2023, p. 22). Ang orihinal ay nasa Ingles — makikita ito nang buo sa
syllabus.en.md at sa data/science-cg.json.
BAITANG 3 — Sa katapusan ng Baitang 3, naipapamalas ng mag-aaral ang simpleng kasanayan sa proseso ng agham na pagmamasid, paghula, at pagsukat upang tuklasin ang karaniwang lokal na materyales, ang kanilang pisikal na katangian, at kung paano ito ginamit sa loob ng daan-daang taon. Nahahanap at nailalarawan nila ang mga bagay na walang buhay na pinagmumulan ng kapaki- pakinabang na materyales. Naoobserbahan, nailalarawan, at nasusukat nila ang mga bagay na may buhay at walang buhay sa kanilang kapaligiran. Nailalarawan nila ang pangunahing pangangailangan ng mga bagay na may buhay at naipapaliwanag kung paano nakatutulong ang mga bahagi ng katawan nito sa kanilang pang-araw-araw na gawain. Nakikilala nila ang pangangailangang pangalagaan ang kapaligiran. Gumagamit ang mag-aaral ng pang-araw-araw na wika upang tuklasin, ilarawan, at magmungkahi tungkol sa simpleng paggalaw ng mga bagay. Natututo sila sa pamamagitan ng ginagabayang gawain na magsagawa ng ligtas at maingat na pagmamasid sa mga likas na bagay sa langit at maipakita ang siyentipikong paraan ng pagtatala ng obserbasyon upang lumitaw ang mga pattern sa kalikasan. Nakikilala at natutuklasan nila ang pinagmumulan ng liwanag at tunog sa kanilang kapaligiran at nakapagmumungkahi kung paano ito gamitin nang ligtas. Ginagamit nila ang kanilang pagkamausisa at pagkamalikhain upang magmungkahi ng solusyon sa simpleng hamon. Naipapakita ng mag-aaral ang ligtas na paghawak sa kagamitan at materyales.
3. Mga Larangan ng Nilalaman
Dalawang magkaibang aksis ang ginagamit ng kurikulum ng Agham, at madalas itong pagkamalian sa isa't isa.
3.1 Ang tatlong sangay ng nilalaman — kung ano ang ginagawa ng mag-aaral
Isinasama ang tatlong ito sa buong taon at hindi itinuturo nang magkakahiwalay (gabay, p. 19):
| Sangay | Ano ito sa Baitang 3 |
|---|---|
| Pagsasagawa ng kasanayan sa siyentipikong pagsisiyasat | Pagmamasid, paghula, pagsukat, at pagtatala. Ito ang pinakabuod ng Baitang 3 — nakalista sa pamantayan ng Unang Yugtong Susi ang pitong kasanayan bilang magkakahiwalay na bagay. |
| Pag-unawa at paggamit ng kaalamang pang-agham | Ang katangian ng materyales, ang pangangailangan ng may buhay, ang sanhi ng paggalaw, ang pattern ng panahon at ng langit. |
| Pagbuo at pagpapamalas ng saloobin at pagpapahalagang pang-agham | Pagkamausisa, pag-iingat sa paghawak ng kagamitan, at paggalang sa kapaligiran. |
3.2 Ang apat na larangan ng disiplina — kung ano ang pinag-aaralan
Para sa Baitang 3 hanggang 6, ito ang apat (gabay, p. 19):
| Larangan | Saklaw sa Baitang 3 |
|---|---|
| Mga Materyales | Agham sa pang-araw-araw na buhay; proseso ng agham; katangian at gamit ng solidong materyales; ligtas na pagtatapon; mga metal sa pamayanan. |
| Mga Bagay na May Buhay | May buhay at walang buhay; paglaki, pagtugon, pag-aanak; bahagi ng katawan ng hayop at halaman; pangunahing pangangailangan; pag-aalaga sa kapaligiran. |
| Puwersa, Galaw, at Enerhiya | Tulak at hila; ang nakaaapekto sa paggalaw; pagbabago ng posisyon; pinagmumulan ng tunog at liwanag; kaligtasan mula sa sobrang liwanag at ingay. |
| Daigdig at Kalawakan | Mga materyales ng lupa; pattern ng panahon; ang Araw, Buwan, planeta at bituin; kaligtasan sa init ng Araw. |
⚠️ Nagbabago ang pangalan ng tatlo sa apat sa Baitang 7. Nagiging Agham ng mga Materyales, Agham ng Buhay, at Agham ng Daigdig at Kalawakan ang tatlo; ang Puwersa, Galaw, at Enerhiya lamang ang hindi nagbabago ng pangalan. Pagpapalit ito ng bokabularyo, hindi ng nilalaman — pareho pa ring apat na sangay.
3.3 Isang markahan, isang larangan
Ito ang pinakamahalagang katotohanan tungkol sa istruktura ng kursong ito. Bawat markahan ay isang larangan — hindi paghahalo ng dalawa o tatlo, gaya sa Matematika. Ang sariling pananalita ng gabay para dito ay "domain quarters", at may buong talahanayan ito sa pahina 28.
| Markahan | Larangan | Termino |
|---|---|---|
| 1 | Mga Materyales | Unang Termino |
| 2 | Mga Bagay na May Buhay | Unang at Ikalawang Termino |
| 3 | Puwersa, Galaw, at Enerhiya | Ikalawa at Ikatlong Termino |
| 4 | Daigdig at Kalawakan | Ikatlong Termino |
Pareho ang pagkakasunod-sunod na ito sa Baitang 3, 4, 5 at 6. Nagbabago ito sa Baitang 7
pataas — tingnan ang science-spine.md §2.
4. Mapa ng Nilalaman
Bawat naka-quote na pangungusap sa ibaba ay salin ng opisyal na gabay sa kurikulum
(DepEd, Agosto 2023, pp. 29–32), na naka-commit sa repositoryong ito sa
docs/research/source/. Ang numero ng kasanayan ay sa gabay,
at ito ay kaugnay ng markahan — kaya hindi ito binibilang muli ayon sa linggo.
Bago at naiiba sa Matematika: ang Gawaing Pagganap sa ibaba ay hindi mungkahi ng banghay na ito. Halaw ang mga ito mismo sa gabay, na nag-aatas na "kailangang makatapos ang mag-aaral ng hindi bababa sa isang malaking gawaing pagganap sa bawat markahan" (p. 17). Ito ay utos, hindi payo.
Markahan 1 — Mga Materyales
Itinuturo sa Unang Termino, linggo 1–8
| Nilalaman | Agham sa ating pang-araw-araw na buhay · Mga proseso ng agham · Mga materyales at ang gamit ng mga ito |
| Pamantayang Pangnilalaman | 1. Mahalaga ang agham sa pag-unawa kung paano gumagana ang likas na daigdig. 2. Ang paggamit ng kasanayan sa proseso ng agham, ng simpleng kagamitang pang-agham, at ang pakikilahok sa ginagabayang gawain ay nagdudulot ng mas mahusay na pag-unawa sa agham. 3. Ang pisikal na katangian ng materyales ang nagtatakda ng gamit nito. |
| Mga Kasanayan | 1. matukoy ang mga bagay, gawain, o likas na pangyayari sa kanilang kapaligiran na maipapaliwanag ng agham; 2. makilahok sa ginagabayang gawaing pang-agham sa pamamagitan ng pagtatanong at pakikipaglaro sa materyales; 3. mailarawan ang gamit ng iba't ibang kagamitang pang-agham na ginagamit sa simpleng gawain, tulad ng ruler, lente, gunting, lobo, modeling clay, at karton; 4. mailarawan ang iba't ibang kasanayan sa proseso ng agham na ginagamit sa pagsasagawa ng simpleng gawaing pang-agham, tulad ng pagmamasid, paghula, at pagsukat gamit ang mga yunit tulad ng milimetro, sentimetro, at metro; 5. mailarawan ang pisikal na katangian ng solidong materyales, tulad ng matigas, makintab, o nababanat; 6. maipaliwanag na ang pagbabago sa materyales ay maaaring makasama sa mga bagay na may buhay at walang buhay sa kapaligiran, tulad ng pagtatapon ng basura at pagsusunog ng gamit sa bahay; 7. maipakita ang wastong paghawak at pagtatapon ng materyales ayon sa kanilang katangian, tulad ng muling paggamit ng bagay, pagtatapon ng labis na mantika sa basurahan, at pagre-recycle ng papel, plastik o salamin; 8. mailarawan kung paano nagiging kapaki-pakinabang ang solidong materyales kapag binago, tulad ng hinubog, dinaganan, pinukpok, pinagdugtong, o ginupit; at 9. matukoy ang katangian at gamit ng mga metal na ginagamit ng lokal na pamayanan tulad ng bakal, ginto, pilak, at tanso. |
| Pamantayan sa Pagganap | Sa katapusan ng Markahan, naipapakita ng mag-aaral ang simpleng proseso ng agham upang tuklasin ang karaniwang lokal na materyales, ang pisikal na katangian at gamit nito. Nakikilahok sila sa ginagabayang gawaing pang-agham kasama ang simpleng pagsukat gamit ang milimetro, sentimetro, at metro. Naipapakita nila ang ligtas na paghawak sa kagamitan at materyales. |
| Gawaing Pagganap (mula sa gabay) | Magdisenyo ng produkto mula sa materyales na maaaring i-recycle na magiging kapaki-pakinabang sa pang-araw-araw na buhay, tulad ng plorera, lalagyan, palayok, gamit na yari sa karton, damit o sumbrero mula sa plastik, bag na yari sa dayami, at bagay na gawa sa lata ng aluminyo o asero. |
Markahan 2 — Mga Bagay na May Buhay
Nagbubukas sa Unang Termino (linggo 9–11); natatapos sa Ikalawang Termino (linggo 12–16)
| Nilalaman | Ginagabayang gawaing pang-agham gamit ang kasanayan sa proseso · Mga bagay na may buhay at walang buhay · Katangian ng may buhay · Pangunahing pangangailangan ng may buhay |
| Pamantayang Pangnilalaman | 1. Ang paggamit ng kasanayan sa proseso ng agham, ng simpleng kagamitan, at ang pakikilahok sa ginagabayang gawain ay nagdudulot ng mas mahusay na pag-unawa sa agham. 2. Ang katangiang paglaki, pagtugon at pag-aanak ang nagtatangi sa mga bagay na may buhay. 3. Ang bahagi ng katawan ng halaman at hayop ang nagbibigay-daan sa kanilang mabuhay at lumaki. 4. Pare-pareho ang pangunahing pangangailangan ng lahat ng may buhay, at ito ay dapat matugunan ng kanilang kapaligiran. |
| Mga Kasanayan | 1. magamit ang kasanayan sa pagmamasid, paghula, at pagsukat sa pagsasagawa ng simpleng ginagabayang gawaing pang-agham; 2. maobserbahan at mailarawan ang pagkakaiba ng mga bagay na may buhay at walang buhay, at makapagbigay ng halimbawa ng bawat isa mula sa kanilang kapaligiran; 3. mailarawan ang katangian ng mga bagay na may buhay: lumalaki, tumutugon, at nag-aanak sila; 4. maobserbahan at mailarawan ang panlabas na bahagi ng katawan ng hayop, tulad ng ulo, paa o pakpak, at matukoy ang papel nito sa paggalaw at sa paghahanap ng pagkain; 5. maobserbahan ang panlabas na bahagi ng halaman, tulad ng dahon, ugat, at tangkay, at matukoy ang papel nito sa pagkuha ng tubig at sustansiya mula sa lupa; 6. matukoy ang pangunahing pangangailangan ng lahat ng may buhay, tulad ng hangin, pagkain, tubig, at tirahan; 7. maobserbahan ang halimbawa at maipaliwanag kung paano umaasa ang mga may buhay sa isa't isa at sa kapaligiran upang matugunan ang kanilang pangunahing pangangailangan; at 8. makilala na kailangang pangalagaan at ingatan ang kapaligiran upang mabuhay ang mga may buhay. |
| Pamantayan sa Pagganap | Sa katapusan ng Markahan, nailalarawan ng mag-aaral ang pangunahing pangangailangan ng mga may buhay. Naipapaliwanag nila kung paano nakatutulong ang bahagi ng katawan sa kanilang pang-araw-araw na gawain. Nakikilala nila ang pangangailangang pangalagaan ang kapaligiran. Naoobserbahan at nasusukat nila ang may buhay at walang buhay sa kanilang kapaligiran. Gumagawa sila ng modelo at collage. |
| Gawaing Pagganap (mula sa gabay) | A. Gumawa ng modelo ng napiling bagay na may buhay gamit ang materyales na madaling makuha, maaaring i-recycle o katutubo. B. Gumawa ng collage ng pangunahing pangangailangan ng napiling bagay na may buhay gamit ang madaling makuhang materyales mula sa halaman o hayop. |
Markahan 3 — Puwersa, Galaw, at Enerhiya
Nagbubukas sa Ikalawang Termino (linggo 17–22); natatapos sa Ikatlong Termino (linggo 23–24)
| Nilalaman | Pagtuklas at pagtatanong · Mga gumagalaw na bagay · Liwanag at tunog |
| Pamantayang Pangnilalaman | 1. Ang bagay na nagbabago ng posisyon ay may natanggap na tulak o hila. 2. Mahalaga ang paggamit ng proseso ng agham at ng pagkamausisa sa pag-unawa kung paano gumagalaw ang mga bagay. 3. Ang liwanag at tunog ay halimbawa ng enerhiya na nakaaapekto sa pang-araw-araw na buhay. 4. Nababago ng tao ang liwanag at tunog upang maging kapaki-pakinabang. |
| Mga Kasanayan | 1. matuklasan at maipakita ang iba't ibang paraan ng pagpapagalaw sa mga bagay sa pamamagitan ng likas na sanhi, tulad ng hangin at tubig, o ng tao, tulad ng pagtulak, paghila, pagpapagulong, at pagbubuhat; 2. matuklasan at mailarawan ang mga bagay na nakaaapekto sa paggalaw, kasama ang laki, hugis, bigat, materyales, at kinis ng ibabaw; 3. masukat at mailarawan ang pagbabago sa posisyon ng tao o bagay kaugnay ng orihinal nitong posisyon, tulad ng paglapit, paglayo, pakaliwa, o pakanan; 4. matuklasan at mailarawan kung paano nabubuo at naipapasa ang tunog sa pang-araw-araw na sitwasyon, tulad ng pagtunog ng kampana o ng pagdinig sa ingay; 5. mailarawan ang pinagmumulan ng liwanag at ang gamit nito sa pang-araw-araw na sitwasyon; 6. makilahok sa ginagabayang gawaing pang-agham upang tuklasin at ilarawan ang pinagmumulan ng liwanag, kung paano ito kumikilos o nababago, at ang gamit nito; 7. maipaliwanag kung paano nakasasama sa tao ang liwanag at tunog at makapagmungkahi kung paano makapangangalaga laban dito; at 8. makilahok sa ginagabayang gawain upang tuklasin at ilarawan ang ilang paraan ng paggamit ng galaw, tunog, at liwanag sa pagpapadala ng impormasyon sa pagitan ng dalawang tao. |
| Pamantayan sa Pagganap | Sa katapusan ng Markahan, gumagamit ang mag-aaral ng pang-araw-araw na wika upang tuklasin, ilarawan, at magmungkahi tungkol sa simpleng paggalaw ng mga bagay. Nakikilala at natutuklasan nila ang pinagmumulan ng liwanag at tunog sa kanilang kapaligiran at nakapagmumungkahi kung paano ito gamitin nang ligtas. Ginagamit nila ang pagkamausisa at pagkamalikhain upang magmungkahi ng solusyon sa simpleng hamon. |
| Gawaing Pagganap (mula sa gabay) | A. Pumili ng aklat pambata at tukuyin ang eksenang may galaw, liwanag, o tunog. Ilarawan at ipakita sa klase kung paano ito ginamit o binago sa kuwento. B. Magdisenyo at gumawa ng modelong gumagana na makapagpapadala ng simpleng mensahe sa kaklaseng limang metro ang layo, gamit ang galaw, liwanag, o tunog. Ipakita ito sa klase, ipaliwanag kung paano ito gumagana, at sabihin kung anong problema ang naranasan at paano ito mapapabuti. |
Markahan 4 — Daigdig at Kalawakan
Itinuturo sa Ikatlong Termino, linggo 25–33
| Nilalaman | Ang kapaligirang walang buhay · Mga pattern ng panahon · Mga bagay sa kalangitan |
| Pamantayang Pangnilalaman | 1. Ang mga bagay na walang buhay sa kapaligiran ay pinagmumulan ng kapaki-pakinabang na produkto. 2. Nakaaapekto ang panahon sa ating pang-araw-araw na gawain at maaaring makasama sa kalusugan at kaligtasan. 3. Nakaaapekto sa gawain ng tao ang mga likas na bagay sa langit. |
| Mga Kasanayan | 1. makilahok sa ginagabayang gawain upang hanapin at ilarawan ang iba't ibang bagay na walang buhay sa loob at paligid ng paaralan, tulad ng bato, lupa, tubig, hangin, metal, ulap, ulan, at sikat ng araw; 2. matukoy ang ilang kapaki-pakinabang na bagay na gawa ng tao mula sa materyales na walang buhay at mailarawan kung anong likas na materyales ang ginamit; 3. makilala na ang mga materyales na walang buhay na bumubuo sa kapaligiran ay tinatawag na 'materyales ng lupa'; 4. maobserbahan at maitala ang pagbabago ng panahon sa loob ng isang araw o sa loob ng ilang araw, at mailarawan ang iba't ibang uri at pattern ng panahon sa lokal na lugar; 5. mailarawan kung paano nakaaapekto sa pang-araw-araw na gawain ang pagbabago ng panahon at maipaliwanag kung paano nakapanganganib ang ilang uri ng panahon; 6. makilahok sa ginagabayang gawain upang maingat na obserbahan at ilarawan ang mga likas na bagay na karaniwang nakikita sa langit sa araw at sa gabi, kasama ang Araw, Buwan, planeta, at bituin; 7. makilahok sa ginagabayang gawain upang tuklasin at itala kung paano at kailan nakikitang gumagalaw sa langit ang Araw, Buwan, planeta, at bituin; 8. maipaliwanag kung paano nakaaapekto sa gawain ng tao ang mga likas na bagay sa langit; at 9. mailarawan ang hakbang sa kaligtasan na magagawa ng tao upang maiwasan ang masamang epekto ng liwanag ng Araw. |
| Pamantayan sa Pagganap | Sa katapusan ng Markahan, tinutuklas ng mag-aaral ang kanilang kapitbahayan upang hanapin at ilarawan ang kapaki-pakinabang na bagay na walang buhay. Natututo sila sa pamamagitan ng ginagabayang gawain na magsagawa ng ligtas at maingat na pagmamasid sa mga likas na bagay sa langit at maipakita ang siyentipikong paraan ng pagtatala ng obserbasyon. |
| Gawaing Pagganap (mula sa gabay) | A. Malikhaing ipahayag ang ideya sa pamamagitan ng likhang-sining, tula, at awit tungkol sa hakbang sa kalusugan at kaligtasan laban sa init ng Araw, at tungkol sa kaligtasan sa iba't ibang kalagayan ng panahon. B. Itala, ayusin, at iharap ang obserbasyon sa pagbabago ng panahon sa loob ng 5 hanggang 7 araw. |
5. Saklaw at Pagkakasunod-sunod sa Bawat Termino
Tatlumpu't tatlong linggong panturo. May isang tuntunin ang paghahati at pareho itong ginamit sa lahat ng walong baitang ng Agham sa repositoryong ito:
| Bloke ng markahan | Markahan 1 → linggo 1–8 · 2 → 9–16 · 3 → 17–24 · 4 → 25–33 |
| Huling linggo ng bawat bloke | ang Gawaing Pagganap ng markahan, ayon sa gabay p. 17 |
| Linggong panturo bawat markahan | pito (walo sa Markahan 4) |
| Sa loob ng bloke | ang sariling pagkakasunod-sunod ng gabay, may pinagsanib na magkatabing kasanayan — may tandang ⊕ |
Ang Markahan 4 ang may dagdag na linggo dahil buo itong nasa Ikatlong Termino, at iniuulat na mas mahaba ang Ikatlong Termino (61 araw laban sa 54 at 55).
⚠️ Ang paghahati sa linggo ay sa repositoryong ito, hindi sa DepEd. Sa markahan itinatalaga ng gabay ang nilalaman at wala itong sinasabi tungkol sa linggo. Papalitan ng aprubadong Budget of Work ng paaralan ang bawat numero ng linggo sa ibaba. Wala pa nito rito — tingnan ang
source-catalogue.md. Sa DepEd ang pagtatalaga ng larangan sa bawat markahan, at ito ay eksaktong sinunod.
Unang Termino — Hunyo hanggang Setyembre
Buong Markahan 1, tapos ang simula ng Markahan 2.
| Linggo | Pokus | Pinagmulan | Kagamitan dito |
|---|---|---|---|
| 1 ⊕ | Ang agham sa aking barangay at pagtatanong sa pamamagitan ng paglalaro sa materyales | M1 · 1–2 | — |
| 2 | Ang kagamitang pang-agham: ruler, lente, gunting, lobo, clay, karton | M1 · 3 | — |
| 3 | Pagmamasid, paghula, at pagsukat — milimetro, sentimetro, metro | M1 · 4 | ✔ Buong set — banghay-aralin, slide, laro, gawaing walang kuryente, tsart |
| 4 | Ang pisikal na katangian ng solido: matigas, makintab, nababanat | M1 · 5 | — |
| 5 ⊕ | Nakasasamang pagbabago sa materyales at wastong paghawak at pagtatapon | M1 · 6–7 | — |
| 6 | Hinubog, dinaganan, pinukpok, pinagdugtong, ginupit | M1 · 8 | — |
| 7 | Ang metal sa pamayanan: bakal, ginto, pilak, tanso | M1 · 9 | — |
| 8 | Gawaing Pagganap ng Markahan 1 — produkto mula sa materyales na maaaring i-recycle | M1 · GP | — |
| 9 | Pagmamasid, paghula, at pagsukat sa mga bagay na may buhay | M2 · 1 | — |
| 10 | May buhay at walang buhay sa aking kapaligiran | M2 · 2 | — |
| 11 | Lumalaki, tumutugon, nag-aanak | M2 · 3 | — |
Bloke sa katapusan ng termino — pagtataya, remedyasyon, at pag-uulat.
Ikalawang Termino — Setyembre hanggang Disyembre
Ang natitira sa Markahan 2, tapos ang halos buong Markahan 3.
| Linggo | Pokus | Pinagmulan |
|---|---|---|
| 12 | Ang panlabas na bahagi ng katawan ng hayop | M2 · 4 |
| 13 | Ang panlabas na bahagi ng halaman | M2 · 5 |
| 14 | Ang pangunahing pangangailangan: hangin, pagkain, tubig, tirahan | M2 · 6 |
| 15 ⊕ | Pag-asa sa isa't isa at pangangalaga sa kapaligiran | M2 · 7–8 |
| 16 | Gawaing Pagganap ng Markahan 2 — modelo at collage | M2 · GP |
| 17 | Paano pinagagalaw ang mga bagay: hangin, tubig, tulak, hila | M3 · 1 |
| 18 | Ang nakaaapekto sa paggalaw: laki, hugis, bigat, materyales, ibabaw | M3 · 2 |
| 19 | Pagsukat ng pagbabago sa posisyon | M3 · 3 |
| 20 | Paano nabubuo at naipapasa ang tunog | M3 · 4 |
| 21 | Ang pinagmumulan ng liwanag at ang gamit nito | M3 · 5 |
| 22 | Ginagabayang gawain sa liwanag: paano ito kumikilos at nababago | M3 · 6 |
Bloke sa katapusan ng termino — pagtataya, remedyasyon, at pag-uulat.
Ikatlong Termino — Enero hanggang Abril
Ang natitira sa Markahan 3, tapos ang buong Markahan 4.
| Linggo | Pokus | Pinagmulan |
|---|---|---|
| 23 | Kailan nakasasama ang liwanag at tunog, at paano mag-ingat | M3 · 7 |
| 24 | Pagpapadala ng mensahe gamit ang galaw, tunog, o liwanag — at Gawaing Pagganap ng Markahan 3 | M3 · 8, GP |
| 25 | Ang bagay na walang buhay sa paligid ng paaralan | M4 · 1 |
| 26 ⊕ | Ang gawa ng tao mula sa likas na materyales at ang salitang 'materyales ng lupa' | M4 · 2–3 |
| 27 | Pagtatala ng panahon sa loob ng ilang araw | M4 · 4 |
| 28 | Ang epekto ng panahon sa pang-araw-araw na gawain, at ang panganib | M4 · 5 |
| 29 | Ang nakikita sa langit sa araw at sa gabi | M4 · 6 |
| 30 | Paano at kailan gumagalaw ang Araw, Buwan, planeta, at bituin | M4 · 7 |
| 31 | Ang epekto ng mga bagay sa langit sa gawain ng tao | M4 · 8 |
| 32 | Kaligtasan mula sa liwanag ng Araw | M4 · 9 |
| 33 | Gawaing Pagganap ng Markahan 4 — talaan ng panahon sa loob ng 5 hanggang 7 araw | M4 · GP |
Bloke sa katapusan ng termino — pagtataya, pagtatapos, at pag-uulat.
Pagsusuri ng saklaw
| Markahan | Kasanayan | Linggong panturo | Linggo ng Gawaing Pagganap | Saan |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 9 | 7 | 8 | Unang Termino, linggo 1–8 |
| 2 | 8 | 7 | 16 | Unang Termino 9–11; Ikalawa 12–16 |
| 3 | 8 | 7 | 24 | Ikalawang Termino 17–22; Ikatlo 23–24 |
| 4 | 9 | 8 | 33 | Ikatlong Termino, linggo 25–33 |
| Kabuuan | 34 | 29 | 4 | 33 linggo |
Nakalagay lahat ng 34 kasanayan. Walang inuulit at walang naiwan.
6. Pagtataya at Pagmamarka
Bilang ang Baitang 3 ngayong taon, at paglalarawan pagkalipas ng isang taon.
Sa ilalim ng DO Blg. 015, s. 2026, unti-unting ipinapatupad ang paglalarawan sa halip na bilang sa Unang Yugtong Susi:
| Baitang | Simula |
|---|---|
| Baitang 1 | TP 2026–2027 — ngayong taon |
| Baitang 2 | TP 2027–2028 |
| Baitang 3 | TP 2028–2029 |
Kaya ang Agham 3 ay may bilang na marka ngayong taon, at wala na sa loob ng dalawang taon.
May nakasulat na petsa ng pagtatapos ang class-record.html para dito.
⚠️ Hindi hawak ng repositoryong ito ang bigat para sa Unang Yugtong Susi. Ang 20 / 50 / 30 ay para sa Baitang 4 pataas. Ang paglalagay ng malamang na bigat para sa Baitang 3 ay madali at mali, kaya hinihingi ng talaan ng klase ang tatlong bigat sa guro at hindi ito magbibigay ng marka hangga't hindi umaabot sa 100 ang kabuuan.
Ang tatlong bahagi
| Bahagi | Ano ang saklaw nito sa kursong ito |
|---|---|
| Nakasulat na Gawain | Ang siping gawain, ang lingguhang pagsusuri, ang talaan ng obserbasyon na isinulat ng bata |
| Gawaing Pagganap | Ang apat na Gawaing Pagganap ng markahan na nasa gabay — hindi mungkahi kundi atas — at ang talaan ng laro |
| Pagsusulit | Ang pagsusulit sa katapusan ng bawat termino |
Pormatibong pagtataya, lingguhan
Hindi ito minamarkahan — ginagabayan nito ang pagtuturo.
- Kard ng pagmamasid — ang eksaktong sinabi ng bata, itinala habang nangyayari
- Exit ticket — isang tanong sa katapusan ng bawat sesyon
- Ang talaan ng laro — katumpakan sa bawat yugto, lalo na ang Yugto 3, kung saan lumilitaw ang opinyon
- Paghahanap ng mali — maghanap ng plantsadong pagkakamali; mas mabilis lumitaw ang kamalian dito kaysa sa tamang sagot
7. Suporta sa Mag-aaral
| Suporta | Ano ang hitsura nito |
|---|---|
| Nasa ibaba ng antas | Bagay muna bago salita. Hawakan, pagkatapos sabihin, saka isulat. Manatiling nakikita ang tsart pandingding sa buong markahan. Tingnan ang worksheet-remediation.html — ibang daan ito, hindi mas maikli. |
| Nasa antas | Karaniwang gawain na may hinihinging isinulat na paliwanag. |
| Nasa itaas ng antas | Lalim, hindi dami — mga tanong na may maraming tamang sagot, hindi mas maraming pagsasanay. |
| Wika | Filipino ang lahat ng kagamitan dito. Ito ang huling taon ng MTB-MLE. Ipinakikilala ang bawat bagong salita nang pasalita bago ito basahin, at paulit-ulit na ginagamit sa iisang anyo. |
| May karagdagang pangangailangan | Malaking print, dagdag na oras, pasalitang sagot, kasamang tagasulat. Naabot ng keyboard at may label para sa screen reader ang lahat ng digital na kagamitan. |
| Liban at panghahabol | Isang file lamang ang bawat digital na kagamitan. Nakokopya sa telepono o USB at gumagana sa bahay nang walang internet. |
8. Mga Kagamitan
Walang gastos o gamit muli — ito ang panuntunan. Idinisenyo ang kurso upang tumakbo sa mga ito lamang.
- Bato, barya, dahon, tansan, at sanga mula sa bakuran ng paaralan
- Isang ruler bawat pangkat — kung wala, isang piraso ng papel na may markang sentimetro
- Lumang diyaryo at karton
- Baso, tubig, at kutsara
- Tisa at pisara
Kung mayroon.
- Isang projector o telebisyon para sa slide
- Anumang kagamitang may browser — tablet, laptop, telepono — para sa laro
- Lente, panukat na tape, at timbangan
Wala ang listahan ng kagamitan ng DepEd para sa Agham 3. Binabanggit ng gabay ang ilang kagamitan ngunit hindi kung ano ang inaasahang mayroon ang paaralan. Lahat ng kagamitan dito ay gumagana nang wala ang mga ito, at pinangangalanan ng
offline-activities.mdang kapalit sa bawat pagkakataon.
9. Talaan ng Beripikasyon
Nasuri ang banghay na ito laban sa opisyal na gabay sa kurikulum, na naka-commit sa repositoryong ito:
docs/research/source/MATATAG-Science-CG-2023-Grades3-10.pdf— MATATAG K to 10 Curriculum: Science, Grades 3–10, Kagawaran ng Edukasyon, Agosto 2023, 72 pahina.- May katabing plain-text na sipi para sa paghahanap.
| Bagay | Pinagmulan | Kalagayan |
|---|---|---|
| Pamantayan sa Baitang (§2) | Gabay p. 22 | ✅ Salin ng buong talata |
| Ang tatlong sangay ng nilalaman (§3.1) | Gabay p. 19 | ✅ Beripikado |
| Ang apat na larangan (§3.2) | Gabay p. 19 | ✅ Beripikado |
| Larangan bawat markahan (§3.3) | Gabay p. 28 | ✅ Beripikado |
| Markahan 1 hanggang 4 (§4) | Gabay pp. 29–32 | ✅ Salin ng buong teksto |
| Gawaing Pagganap (§4) | Gabay pp. 29–32 | ✅ Nasa gabay — hindi mungkahi |
| Atas ng isang gawaing pagganap bawat markahan (§4, §6) | Gabay p. 17 | ✅ Salin |
| Paghahati sa linggo (§5) | Repositoryong ito | ⚠️ Mungkahi — wala pa ang Budget of Work |
| Kalendaryong tatlong termino | DO Blg. 009, s. 2026 | ⚠️ Tinanggap, ngunit mula sa ulat — hindi pa nababasa ang utos |
| Petsa ng paglalarawang pagmamarka (§6) | DO Blg. 015, s. 2026 | ⚠️ Tinanggap, ngunit mula sa ulat |
| Bigat para sa Unang Yugtong Susi | — | ❌ Hindi hawak — kaya hinihingi ito sa guro |
Ang natuklasan nang binuksan ang gabay
| Ang akala | Ang totoo |
|---|---|
| May Agham sa Baitang 1 at 2 | Wala. Nagsisimula ang kurikulum ng Agham sa Baitang 3, at sinasabi ng gabay na ang nilalaman ng K hanggang 2 ay nasa ibang kurikulum. |
| Halo-halong larangan ang bawat markahan, gaya ng Matematika | Hindi. Isang larangan ang bawat markahan. May buong talahanayan ang gabay para dito sa p. 28. |
| Mungkahi ang gawaing pagganap | Atas ito. "Kailangang makatapos ang mag-aaral ng hindi bababa sa isang malaking gawaing pagganap sa bawat markahan" (p. 17), at may ibinibigay na halimbawa ang gabay para sa halos lahat ng markahan. |
| Pareho ang pagkakasunod-sunod ng larangan sa lahat ng baitang | Hindi. Pareho ito sa Baitang 3 hanggang 6 at iba sa Baitang 7 hanggang 10, na bumubuo ng 4 × 4 na Latin square. |
Bahagi ng E-turo na set ng kagamitang MATATAG. Mga kasamang file:
lesson-plan.md · lesson-plan-ilaw.md ·
assessment.md · offline-activities.md ·
slides.html · game.html