Banghay-Aralin ILAW — Matematika 1
Unang Termino · Linggo 9 · Bilang at Aljebra · limang sesyon × 45 minuto
| Larangan | Matematika |
| Baitang | Baitang 1 |
| Termino at Linggo | Unang Termino, Linggo 9 |
| Pinagmulan sa gabay | Markahan 1, kasanayan 10–12 (p. 25) |
| Pamagat ng Linggo | Buo at Bahagi — Isang Bilang, Maraming Paraan |
| Tagal | 5 × 45 minuto |
| Anyo | ILAW |
| Wika | Filipino |
Dalawang anyo, dalawang gamit. Ito ang buong linggo, sa anyong itinakda ng DepEd para sa banghay na ipinapasa ng guro. Ang kasama nitong
lesson-plan.mday Unang Araw lamang, sa anyong MATATAG Lesson Exemplar, nakasulat nang malalim — bawat tanong, bawat inaasahang maling sagot, bawat minuto. Gamitin ito sa pagpaplano at sa pagpapasa; buksan ang isa bago magturo sa Lunes.
Ang apat na titik ng ILAW. Mula sa opisyal na pangalan ng bawat bahagi: Intentions, Learning Experiences, Assessment, Ways Forward. Nasa Filipino ang pamagat sa ibaba; ang titik ang nagtutugma sa opisyal na anyo.
⚠️ Iniulat lamang ang mga bahagi ng ILAW, hindi pa nabasa ang kautusan. Ayon sa ulat, itinatakda ng DO Blg. 009, s. 2026 ang ILAW bilang nag-iisang anyo ng banghay-aralin sa taóng 2026–2027, kapalit ng Daily Lesson Log at ng Detailed Lesson Plan, at ipinagbabawal sa paaralan, dibisyon at rehiyon na humingi ng iba pa. Magkakatugma ang ulat sa apat na pangalan ng bahagi; maaaring magkaiba ang hinihinging maliliit na hanay ng inyong dibisyon. Hindi ma-download ang kautusan sa kapaligirang ginawan nito — tingnan ang
source-catalogue.md§8. Ihambing muna sa kopya ng inyong dibisyon bago ipasa.
Bago ang lahat: hindi pa marunong bumasa ang klase. Walang panuto sa buong linggong ito na nakasalalay sa nakasulat na salita. Lahat ng bilin ay pasalita, at lahat ng ipinapakita ay larawan, bagay, o numeral. Ito mismo ang sinasabi ng gabay: ang mga suliranin ay "ibinigay nang pasalita o sa larawan."
I — LAYUNIN
A. Batayan sa kurikulum
Salin mula sa MATATAG Mathematics CG (DepEd, Agosto 2023, p. 25):
Pamantayang nilalaman. Dapat maunawaan ng mga mag-aaral ang buumbilang hanggang 100 at ang pagdaragdag ng mga bilang na may kabuuang hanggang 20.
Pamantayan sa pagganap. Sa katapusan ng markahan, kaya nang magbilang, kilalanin, at katawanin ang buumbilang hanggang 100, at ihambing at isaayos ang bilang hanggang 20 at magdagdag hanggang 20.
Mga kasanayang saklaw ng linggong ito:
10. buuin at hatiin ang bilang hanggang 10 gamit ang konkretong kagamitan (hal., ang 5 ay 5 at 0; 4 at 1; 3 at 2; 2 at 3; 1 at 4; 0 at 5).
11. ilarawan ang pagdaragdag bilang pagsasama-sama at bilang pagbilang pataas.
12. gamitin ang katangian ng pagdaragdag — ang sero bilang dinaragdag, at ang hindi pagbabago kahit baguhin ang pagkakasunod.
⚠️ Salin, hindi sipi. Nakasulat sa Ingles ang gabay. Tingnan ang banghay ng kurso §9 — dapat suriin ng gurong nagsasalita ng Filipino ang mga salin dito. Nasa
syllabus.en.mdang orihinal na pananalita ng gabay.
B. Ang kayang gawin ng bata sa katapusan ng bawat araw
| Araw | Layunin — sa katapusan ng sesyon, kaya ng bata na… | Kasanayan |
|---|---|---|
| 1 | hatiin ang 5 at ang 10 sa dalawang bahagi gamit ang tunay na bagay, at mapansing hindi nagbabago ang buo | 10 |
| 2 | hanapin ang lahat ng paraan ng pagbuo ng 10, at makilala ang pares na 10 nang hindi na bumibilang | 10 |
| 3 | isulat ang nakita bilang bilang na pangungusap: 5 = 3 + 2 | 10 → 11 |
| 4 | ilarawan ang pagdaragdag sa dalawang paraan — pagsasama-sama at pagbilang pataas | 11 |
| 5 | gamitin ang sero bilang dinaragdag, at mapansing hindi nagbabago ang kabuuan kahit baguhin ang pagkakasunod | 12 |
Ang ikatlong layunin ng Unang Araw ang totoong layunin ng buong linggo. Ang paghahati at ang pagbibilang ay paraan lamang para marating ito: hindi nagbabago ang buo kahit magbago ang mga bahagi. Kung ito lamang ang matandaan ng bata sa buong linggo, sapat na.
C. Susing kaisipan at bokabularyo
Kahit hatiin, pareho pa rin ang buo.
| Salita | Ipakita bilang |
|---|---|
| Buo | Ang buong tumpok, nakabilog |
| Bahagi | Ang dalawang maliit na tumpok, may guhit sa pagitan |
| Pareho pa rin | Ang kamay na tumutukoy sa buo, saka sa dalawang bahagi |
Tatlong salita lamang sa buong linggo. Hindi kailangang basahin ng bata — kailangan lamang niyang marinig at makita ang kaugnay na larawan.
D. Integrasyon
| Larangan | Paano ito lumilitaw |
|---|---|
| Wika | Paggamit ng "at" upang pagsamahin: "tatlo at dalawa" |
| Makabansa | Paghahati-hati ng meryenda nang patas sa magkakapatid |
| GMRC | Pagbabahagi — hindi nagbabago ang buong pakete kahit paano hatiin |
L — KARANASAN SA PAGKATUTO
Bawat sesyon ay 45 minuto at tumatakbo nang walang anumang kuryente. Karagdagan lamang ang slide at ang laro.
Unang Araw · Paghahati ng 5 at 10 sa dalawang bahagi
Buong nakasulat na aralin:
lesson-plan.md. Buod lamang dito.
| Bahagi | Minuto | Ang nangyayari |
|---|---|---|
| Balik-aral | 5 | Hudyat ng daliri: 3, 5, 2, 5, 4, 5. Saka limang malaking bato sa mesa, bilangin nang sabay, "Ilan lahat?" |
| Layunin | 5 | Ang kuwento ng meryenda ni Ana. Hatiin ang lima sa dalawa at tatlo. "Ilan pa rin lahat?" — lima pa rin. |
| Pagpapalalim | 22 | Lahat ng paraan ng paghahati ng 5, isang bato lamang ang inililipat sa bawat hakbang. Saka bawat bata gamit ang sariling bato. Saka ten-frame para sa 10. |
| Paglalahat | 3 | "Ilan ang bahagi? Ilan lahat? Nagbago ba ang lima?" Saka sabay-sabay: "Kahit hatiin, pareho pa rin ang buo." |
| Pagtataya | 5 | Tanong sa paglabas — pasalita at sa larawan, walang papel. |
Ikalawang Araw · Lahat ng paraan ng pagbuo ng 10
| Bahagi | Minuto | Ang nangyayari |
|---|---|---|
| Balik-aral | 5 | Hudyat ng daliri hanggang 10. Saka: "Kahapon, ilan ang paraan ng paghahati ng lima?" |
| Layunin | 5 | Iguhit ang ten-frame. "Ngayon hahanapin natin lahat ng paraan ng pagbuo ng sampu. Hindi isa, hindi dalawa — lahat." |
| Pagpapalalim | 22 | Isa-isahin sa ten-frame: 10 at 0, 9 at 1, 8 at 2, 7 at 3, 6 at 4, 5 at 5 — saka pabalik. Labing-isang paraan. Itala sa pisara bilang hanay ng bilog, hindi bilang numero. Saka pares na 10: takpan ang isang bahagi, hulaan ng bata ang nakatago. |
| Paglalahat | 8 | "Ano ang napansin ninyo?" Hintayin. Ang inaasahan: kapag bumababa ang isang bahagi, tumataas ang isa. Ipakita gamit ang dalawang kamay na magkasalungat ang galaw. |
| Pagtataya | 5 | Takpan ang apat sa ten-frame. "Ilan ang nakatago?" Limang beses, iba-ibang bilang. |
Ang pares na 10 ang pinakamahalagang bunga ng araw na ito. Ang batang nakakaalam agad na anim at apat ay hindi na bumibilang sa buong taon. Sulit ang buong sesyon kahit ito lamang.
Ikatlong Araw · Bilang na pangungusap — 5 = 3 + 2
Dito unang lumilitaw ang nakasulat na simbolo.
| Bahagi | Minuto | Ang nangyayari |
|---|---|---|
| Balik-aral | 5 | Pares na 10, mabilisan, hudyat ng daliri. |
| Layunin | 6 | Ilagay ang tatlong bato at dalawang bato. "Alam na ninyo ito. Ngayon, isusulat natin." Isulat sa pisara: 5 = 3 + 2. Ituro ang bawat bahagi habang binibigkas: "lima — pareho — tatlo — at — dalawa." |
| Pagpapalalim | 20 | Tatlong bagong pares ng tumpok; isulat ng guro ang pangungusap sa bawat isa. Saka baligtarin: isulat ang 10 = 6 + 4 at ipabuo sa bata gamit ang bato. Saka bawat bata: isang paghahati, isang pangungusap, kopyahin sa papel o sa lupa. |
| Paglalahat | 9 | "Ano ang ibig sabihin ng pantay na guhit?" — pareho ang dalawang panig. Hindi ito "ang sagot ay". Mahalagang mapansin ito ngayon. |
| Pagtataya | 5 | Ipakita ang tumpok, ipasulat ang pangungusap. Tatlong beses. |
Ang simbolong
=ang tunay na aralin ng araw na ito, hindi ang+. Ang batang nag-iisip na ang=ay ibig sabihi'y "narito ang sagot" ay mahihirapan sa aljebra makalipas ang pitong taon. Ituro ito ngayon bilang balanse, hindi bilang hudyat.
Ikaapat na Araw · Pagdaragdag — pagsasama-sama at pagbilang pataas
| Bahagi | Minuto | Ang nangyayari |
|---|---|---|
| Balik-aral | 5 | Tatlong bilang na pangungusap mula kahapon. |
| Layunin | 5 | "May dalawang paraan ng pagdaragdag. Ipapakita ko pareho." |
| Pagpapalalim | 22 | Pagsasama-sama: dalawang tumpok, isang malaking bilog ng kamay sa paligid, bilangin lahat. Pagbilang pataas: hawakan ang unang tumpok sa isip, saka bilangin ang ikalawa mula roon — "lima… anim, pito, walo." Ihambing ang dalawa sa parehong suliranin. Itanong: "Alin ang mas mabilis?" |
| Paglalahat | 8 | Ang pagbilang pataas ay mas mabilis kapag malaki ang unang bilang. Subukan ang 2 + 7 sa dalawang paraan at ipapansin kung bakit mas mabuting magsimula sa 7. |
| Pagtataya | 5 | Apat na suliraning pasalita, hudyat ng daliri ang sagot. |
Ikalimang Araw · Sero, at ang pagkakasunod
| Bahagi | Minuto | Ang nangyayari |
|---|---|---|
| Balik-aral | 5 | Pagbilang pataas, mabilisan. |
| Layunin | 4 | Ilagay ang limang bato at walang bato sa tabi. "Ilan lahat?" — lima. "Ano ang idinagdag ko?" — wala. Sero. |
| Pagpapalalim | 18 | Sero: apat na halimbawa, palaging pareho ang sagot sa unang bilang. Pagkakasunod: ilagay ang 3 at 4; bilangin. Iikot ang papel nang 180°; bilangin muli. "Ano ang nagbago? Wala. Ikaw lang ang lumipat." Ulitin nang tatlong beses. |
| Pangkatang gawain | 13 | Palengke ng Sampu mula sa offline-activities.md. Nasa assessment.md ang pamantayan sa pagmamasid. |
| Paglalahat | 5 | Sabay-sabay, dalawang beses: "Kahit hatiin, pareho pa rin ang buo." Saka ibalik ang unang tanong ng Lunes. |
Kung walang kuryente
Walang bahagi ng linggong ito ang nangangailangan ng kuryente.
| Kapalit ng | Gamitin |
|---|---|
| Projector | Bato at tisa. Eksaktong pareho ang epekto |
| Ten-frame na nakalimbag | Sampung kahon na iginuhit ng tisa sa pisara |
game.html |
Dagdagan ng dalawang minuto ang pagpapalalim, o gamitin ang Bahay ng Bilang |
| Panel ng Guro | Hudyat ng daliri — sabay-sabay, nakikita agad kung sino ang hindi pa |
| Nakalimbag na gawaing papel | Isulat sa pisara at ipakopya sa papel o sa lupa |
A — PAGTATAYA
❗ Hindi bilang ang marka sa Baitang 1 ngayong taon. Naglalarawan ang pagmamarka sa Unang Yugto ayon sa DO Blg. 015, s. 2026, at ang Baitang 1 ang unang pumapasok sa taóng 2026–2027. Walang porsyento, walang timbang, walang transmutasyon. Tingnan ang banghay ng kurso §6 at ang
assessment.md.
A. Pang-araw-araw na pagmamasid — hindi minamarkahan
| Araw | Ang titingnan | Ang sinasabi nito |
|---|---|---|
| 1 | Tanong 5 sa paglabas — "Ang lima, maaari bang dalawa at dalawa?" | Naghihiwalay sa nakakaintindi mula sa nagbibilang lamang |
| 2 | Gaano kabilis nasasagot ang pares na 10 | Kung nabubuo na ang tunay na larawan ng sampu |
| 3 | Naiintindihan ba ang = bilang balanse |
Ang pinakamahalagang hudyat ng linggo |
| 4 | Kusang nagsisimula ba sa mas malaking bilang | Palatandaan ng pag-unawa, hindi ng pagsasaulo |
| 5 | Nakikita ba agad na pareho ang 3 at 4 sa 4 at 3 | Kasanayan 12, natamo |
B. Ang limang antas para sa linggong ito
Ito ang antas ayon sa DO Blg. 015, s. 2026, inilapat sa kasanayan ng linggong ito. Isang beses lamang itala sa katapusan ng linggo — hindi araw-araw.
| Antas | Nakikita sa linggong ito | |
|---|---|---|
| A | Namumukod-tangi | Nahahanap ang lahat ng paraan ng pagbuo ng 10 at naipapaliwanag kung bakit wala nang iba |
| B | Napamamalas | Tumpak na nakabubuo at nakapaghahati nang walang tulong, at naisusulat ang bilang na pangungusap |
| C | Natutungo | Tumpak habang may hawak na bato; nagkakamali kapag larawan na lamang |
| D | Napauunlad | Nakabibilang hanggang 10 ngunit hindi pa nakikita ang mga pares na bumubuo nito |
| E | Nagsisimula | Nakabibilang nang pasalita ngunit hindi pa tugma ang bilang sa bagay |
⚠️ Iniulat lamang ang limang titik at ang mga pangalan; ang hanay na "Nakikita sa linggong ito" ay gawa ng banghay na ito, hindi ng kautusan.
C. Ebidensiyang titipunin
Ayon sa kautusan: pagmamasid, talaan ng nakikita araw-araw, gawa ng bata, at rubrik. Nasa
assessment.md ang mga kasangkapan — talaan ng pagmamasid, talaan ng
pangyayari, at ang anyo ng Ulat ng Pag-unlad ng Mag-aaral.
Karagdagan sa linggong ito:
| Ebidensiya | Saan galing |
|---|---|
| Gawaing papel ng bata | worksheet.html — nakalimbag, isang pahina |
| Rubrik ng pangkatang gawain | offline-activities.md |
| Tala mula sa laro | Panel ng Guro sa game.html |
| Bilang na pangungusap na isinulat ng bata | Ikatlong Araw |
W — SUSUNOD NA HAKBANG
A. Remediation — para sa batang nasa D o E
Huwag ulitin ang buong linggo. Ulitin ang lima, nang konkreto:
- Manatili sa 5 bago bumalik sa 10. Mas mabuti ang matatag na lima kaysa sa marupok na sampu.
- Palaging may hawak na tunay na bagay — bato, takip ng bote — hindi larawan lamang.
- Sampung minuto habang nagtatrabaho ang iba, sa maliit na pangkat.
- Ang batang nagdaragdag ng bato para makagawa ng "bagong paraan" ay kailangan pa ng isang araw ng pagbibilang bago hatiin.
B. Pagpapalawig — para sa batang nasa A
- Hanapin ang lahat ng paraan ng pagbuo ng 12 o 15, at ipaliwanag kung bakit tiyak na wala nang iba.
- Tatlong bahagi, hindi dalawa: "Ang sampu, maaari bang tatlong tumpok?"
- Punuin ang Ten-frame mula sa
offline-activities.md.
C. Suporta sa buong linggo
| Sitwasyon | Ang ginagawa |
|---|---|
| Nasa ibaba ng antas | Manatili sa 5; laging may tunay na bagay |
| Nasa antas | Gaya ng nakasulat |
| Higit sa antas | 12 at 15; tatlong bahagi; paliwanag kung bakit walang iba |
| Batang hindi pa nagsasalita sa klase | Payagang sumagot sa pamamagitan ng paglalagay ng bato sa mesa, hindi pasalita |
| Malaking klase | Sabay-sabay na hudyat ng daliri; hindi isa-isang tinatawag |
D. Pagninilay ng guro
Sagutan pagkatapos ng Biyernes.
| Ilang bata ang nakakuha ng tanong 5 ng Lunes | ______ sa ______ — ito ang totoong sukat |
| May batang nagdagdag ng bato? | Ilan? Kailangan nila ng isa pang araw na may tunay na bagay |
| Naabot ba ang sampu, o naubos ang oras sa lima? | Walang problema kung lima lamang |
Naintindihan ba ang = bilang balanse? |
Kung hindi, ulitin bago tumuloy sa Linggo 10 |
| Sino ang nagsalita? Sino ang hindi? | Mga pangalan. Sila ang unang tatawagin sa Lunes |
E. Susunod na linggo
Ang Linggo 10 ay nagpapatuloy sa mga katangian ng pagdaragdag; ang Linggo 11 ay paglutas ng suliranin. Pareho nilang inaakalang matatag na ang pares na 10. Kung hindi pa ito nakikita ng karamihan sa Biyernes, gamitin ang Unang Araw ng Linggo 10 sa nilalaman ng linggong ito — may luwag sa Ikatlong Termino, wala rito.
Bahagi ng E-turo MATATAG artifact set. Mga kasamang dokumento:
lesson-plan.md (Unang Araw, anyong Lesson Exemplar) ·
syllabus.md · assessment.md ·
worksheet.html · slides.html ·
game.html · offline-activities.md