Banghay-Aralin — Matematika 1

Unang Termino · Linggo 9 · Bilang at Aljebra · 45 minuto

Ang kasanayan ay mula sa Markahan 1 ng gabay, na itinuturo sa buong linggo 1–11 ng Unang Termino sa ilalim ng kalendaryong tatlong termino. Ang linggo 9 ay sumusunod sa pagbibilang, paghahambing, at panunuran na bilang. Ang pagkakasunod ng linggo ay pasya ng paaralan — tingnan ang banghay ng kurso §5.

Mga kasamang kagamitan. slides.html (projector) · game.html (kahit anong browser, walang internet) · offline-activities.md (walang kuryente). Kayang ituro ang buong aralin gamit ang tisa at bato lamang — tingnan ang §III.E.

⚠️ Kagamitan sa pagtuturo ito, hindi banghay na maipapasa. Iniulat na itinatakda ng DO Blg. 009, s. 2026 — ang kautusan ding nagdala ng tatlong termino — ang ILAW bilang nag-iisang anyo ng banghay-aralin sa taóng 2026–2027, kapalit ng Daily Lesson Log at ng Detailed Lesson Plan, at ipinagbabawal sa paaralan, dibisyon at rehiyon na humingi ng iba pa. Sinusunod ng dokumentong ito ang pamagat ng MATATAG Lesson Exemplar (I–IV). Kasya naman ang nilalaman sa ILAW nang walang mawawala — Intentions ← §I, Learning Experiences ← §III, Assessment ← §IV, at Ways Forward ← ang bahaging pagninilay ng §IV — ngunit hindi ito ang itinakdang anyo. Iniulat lamang, hindi pa nabeberipika; tingnan ang source-catalogue.md §8.

Bago ang lahat: hindi pa marunong bumasa ang klase. Walang panuto sa araling ito na nakasalalay sa nakasulat na salita. Lahat ng bilin ay pasalita, at lahat ng ipinapakita ay larawan, bagay, o numeral. Ito mismo ang sinasabi ng gabay: ang mga suliranin ay "ibinigay nang pasalita o sa larawan."

I. NILALAMAN, PAMANTAYAN, AT KASANAYAN

A. Pamantayang Nilalaman

Salin mula sa MATATAG Mathematics CG (DepEd, Agosto 2023, p. 25), nilalaman ng Markahan 1 — Bilang at Aljebra:

Dapat maunawaan ng mga mag-aaral ang buumbilang hanggang 100 at ang pagdaragdag ng mga bilang na may kabuuang hanggang 20.

B. Pamantayan sa Pagganap

Mula sa parehong pahina:

Sa katapusan ng markahan, kaya nang magbilang, kilalanin, at katawanin ang buumbilang hanggang 100, at ihambing at isaayos ang bilang hanggang 20 at magdagdag hanggang 20.

C. Mga Kasanayan at Layunin

Kasanayan. Markahan 1, kasanayan 10:

10. buuin at hatiin ang bilang hanggang 10 gamit ang konkretong kagamitan (hal., ang 5 ay 5 at 0; 4 at 1; 3 at 2; 2 at 3; 1 at 4; 0 at 5).

⚠️ Salin, hindi sipi. Nakasulat sa Ingles ang gabay. Tingnan ang banghay ng kurso §9 — dapat suriin ng gurong nagsasalita ng Filipino ang mga salin dito.

Layunin. Sa katapusan ng 45 minuto, ang mag-aaral ay:

1. nakakahati ng 5 at ng 10 sa dalawang bahagi gamit ang tunay na bagay;
2. nakapagsasabi ng hindi bababa sa tatlong paraan ng paghahati ng isang bilang;
3. napapansin na hindi nagbabago ang buo kahit magbago ang mga bahagi.

Ang ikatlo ang totoong layunin. Ang una at ikalawa ay paraan lamang para marating ito.

D. Nilalaman

Pagbuo at paghahati ng bilang hanggang 10. Ang buo, ang dalawang bahagi, at ang pananatili ng buo.

E. Integrasyon

• Wika — paggamit ng "at" upang pagsamahin: "tatlo at dalawa"
• Makabansa — paghahati-hati ng meryenda nang patas sa magkakapatid
• GMRC — pagbabahagi; ang buong pakete ay hindi nagbabago kahit paano ito hatiin

II. KAGAMITAN

Paghahanda kagabi. Gumuhit ng isang malaking ten-frame sa manila paper o sa likod ng lumang kalendaryo. Kung wala, iguguhit ito sa pisara sa umaga — tatlumpung segundo lamang. Tipunin ang mga bato kung hindi nagdala ang mga bata.

III. PAMAMARAAN NG PAGTUTURO

Kabuuang oras: 45 minuto. Ang mga minuto sa ibaba ay nagsusuma sa 45.

A. Pagbalik-aral sa Dating Kaalaman · 5 minuto

Bakit ito ang panimula. Kailangang tiyak na ang bata ay nakakabilang hanggang 5 nang walang pag-aalinlangan bago siya hilinging hatiin ito. Kung may batang hindi pa, ilagay siya sa pangkat na may tunay na bato sa buong aralin.

B. Paglalahad ng Layunin ng Aralin · 5 minuto

Bokabularyo — tatlong salita lamang. Isulat ang mga ito sa pisara at ituro habang sinasabi. Hindi kailangang basahin ng bata; kailangan lamang niyang marinig at makita ang kaugnay na larawan.

C. Pagpapalalim ng Pag-unawa · 22 minuto

C1. Ipakita — ang lahat ng paraan ng paghahati ng 5 · 7 minuto (0:10–0:17)

Sa harap, gamit ang limang malaking bato at isang linya ng tisa sa mesa:

Isang bato lang ang inililipat sa bawat hakbang. Ito ang mahalaga: nakikita ng bata na walang idinagdag at walang inalis — gumalaw lamang.

Pagkatapos ng bawat hakbang, itanong ang iisang tanong: "Ilan lahat?" Hayaang sumagot ang klase nang sabay. Anim na beses. Ang pag-uulit ang aralin.

Kung may projector, gamitin ang slides.html slide 4–8 dito. Kung wala, eksaktong pareho ang epekto ng bato at tisa.

C2. Subukan — bawat bata, gamit ang sariling bato · 8 minuto (0:17–0:25)

1. Bawat bata ay bibilang ng limang bato at ilalagay sa mesa. Lakarin ang silid at tiyaking lima nga ang bawat isa. Ito ang pinakamadalas na pagkakamali — huwag laktawan.
2. Iguhit ng bata ang isang linya sa gitna gamit ang daliri, o gumamit ng patpat.
3. Sabihin: "Hatiin sa dalawa. Anumang paraan."
4. Tanungin ang lima o anim na bata: "Ilan sa kaliwa? Ilan sa kanan? Ilan lahat?"
5. Sabihin: "Ngayon baguhin. Ibang paraan naman." Ulitin nang tatlong beses.

Habang naglalakad, hanapin ito:

C3. Palawigin — mula 5 patungong 10 · 7 minuto (0:25–0:32)

1. Iguhit ang ten-frame sa pisara — dalawang hanay ng lima. Punuin ng sampung bilog.
2. Sabihin: "Sampu ngayon. Hindi lima."
3. Takpan ang ilang bilog gamit ang palad. Itanong: "Ilan ang nakikita? Ilan ang nakatago?"
4. Ulitin nang apat na beses gamit ang iba't ibang bilang ng nakatago: 6 at 4, 8 at 2, 5 at 5, 9 at 1.
5. Sa bawat isa, itanong ang parehong huling tanong: "Ilan lahat?" — sampu pa rin.

Bakit ten-frame at hindi tumpok. Sa ten-frame, nakikita agad ng bata na lima ang isang buong hanay nang hindi nagbibilang. Iyon ang buong dahilan ng anyo nito. Huwag palitan ng ibang bilang ng kahon.

C4. Ang laro — kung may kuryente · 5 minuto (0:32–0:37)

Buksan ang game.html sa projector o telepono. Isang laro para sa buong klase, hindi isa-isa: ipapakita ng guro ang tanong, sasagot ang klase nang sabay sa pamamagitan ng hudyat ng daliri, saka pipindutin ng guro ang sagot.

Tatlong bahagi, tig-apat na tanong. Mga tatlo hanggang limang minuto.

Kung walang kuryente, laktawan ito at ituloy ang C3 nang dalawang minuto pa gamit ang 7 at 3 at 6 at 4. Walang mawawala.

D. Paglalahat · 3 minuto (0:37–0:40)

Ibalik ang limang bato sa mesa. Hatiin nang minsan pa. Itanong nang paisa-isa:

1. "Ilan ang bahagi?" — dalawa
2. "Ilan lahat?" — lima
3. "Nagbago ba ang lima?" — hindi

Saka sabihin ng buong klase nang sabay, dalawang beses:

"Kahit hatiin, pareho pa rin ang buo."

Iyan ang aralin. Kung ito lamang ang matandaan nila, sapat na.

E. Kung walang kuryente

Ang buong aralin ay tumatakbo nang walang anumang kuryente. Ito ang orihinal na anyo nito; karagdagan lamang ang slide at laro.

IV. PAGTATAYA AT PAGNINILAY

A. Pagtataya ng Pagkatuto · 5 minuto (0:40–0:45)

Tanong sa paglabas — pasalita at sa larawan, hindi nakasulat.

Iguhit sa pisara ang tatlong pares ng tumpok. Bawat bata ay magtataas ng daliri para sa sagot. Walang papel, walang pagsulat.

Saka isang huling tanong, sagutin nang pasalita ng buong klase:

Pamantayan. Ang batang tumpak sa 1–3 at sa 4 ay nakamit ang layunin. Ang tanong 5 ang naghihiwalay sa nakakaintindi mula sa nagbibilang lamang — huwag ituring na pagkabigo kung mali, ituring itong tala para sa bukas.

B. Mga Inaasahang Kamalian

C. Pagninilay ng Guro

Sagutan pagkatapos ng klase:

1. Ilang bata ang nakakuha ng tanong 5 (dalawa at dalawa)? Ito ang totoong sukat ng aralin.
2. May batang nagdagdag ng bato? Ilan? Kailangan nila ng isa pang araw na may tunay na bagay.
3. Naabot ba ang sampu, o naubos ang oras sa lima? Walang problema kung lima lamang — mas mabuti ang matatag na lima kaysa sa marupok na sampu.
4. Ano ang gagawin bukas: ulitin ang lima, o tumuloy sa pagdaragdag hanggang 20?

Ang natitirang bahagi ng linggo

Ang aralin sa itaas ay unang sesyon sa lima. Ganito ang buong linggo:

Ang linggo 10 ay nagpapatuloy sa mga katangian ng pagdaragdag; ang linggo 11 ay paglutas ng suliranin. Tingnan ang banghay ng kurso §5.